(از دوستان عزيزي که مطالب این پست و پست های بعدی را مطالعه می کنند تقاضا دارم نظرات ارشادی خود را برای بنده بنویسند. مسلما نظرات سازنده شما عزیزان در ارتقای برنامه های تحقیقات منابع طبیعی کشور (منابع آب) کار ساز خواهد بود)

 

دغدغه جهاني آب:

ضرورت تأمين آب براي زندگي از جمله مقولاتي است كه از آغاز هزاره سوم در دستور كار مجامع جهاني و دولت‌ها قرار گرفته است و آنها موظف شده اند  تا با تدابير سازه‌اي و انتقال بين حوضه‌اي آب و اقدامات مديريتي (مديريت توامان عرضه و تقاضا) براي تأمين آب براي عموم مردم اقدام نمايند به همين منظور «شوراي جهاني آب» براي ايجاد سياست فراگير بين دولت‌ها و ذينفعان و توجه آنها به اين امر، موضوع اصلي چهارمين اجلاس مجمع جهاني آب را كه در مكزيك برگزار شد تحت عنوان «اقدامات منطقه‌اي چالش‌هاي جهاني آب» برگزار كرد. پيش بيني مجامع جهاني حاكي از آن است كه تا سال 2050 ميلادي مسئله منابع آبي, اصلي ترين  موضوع مورد بحث جهان خواهد بود چرا كه تا آن زمان جمعيت جهان به مرز 4/9 ميليارد نفر خواهد رسيد و در نتيجه تأمين آب و مواد غذايي و حفظ محيط زيست مهمترين دغدغه مديران و رهبران كشورها خواهد بود. اين وضعيت بويژه براي كشورهاي خاورميانه بسيار نگران كننده است. خاورميانه با پنج درصد جمعيت جهان تنها به يك درصد از آبهاي شيرين دسترسي دارند. از طرفي اقتصاد كشورهاي اين منطقه به دليل فقدان زير ساخت‌هاي صنعتي به شدت وابسته به دو فاكتور اساسي يعني كشاورزي و نفت است آنهم نوعي از كشاورزي كه حدود 85 درصد از آب اين منطقه رابه خود اختصاص داده است هر چند اين كشورها بيش از آنكه به دكل‌هاي نفتي خود دل خوش كنند به حوضه‌هاي آبي مشترك[1] دل بسته اند اما با وضعيتي كه اخيراً بر اثر منازعه بين فلسطين و لبنان و اسرائيل پيش آمد مصالحه نيم بند بين اين كشورها را بيش از پيش به خطر انداخت  و از اين رو چشم انداز اميدوار كننده‌اي براي منابع آب اين كشورها پيش رو نمي‌گذارد. اين در حالي است كه بر اساس پيش بيني هاي سازمان ملل متحد، ميانگين كاهش آبهاي در دسترس، در جهان در بيست سال آينده به يك سوم كاهش مي يابد. بر اساس برآوردهاي انجام شده هر كشوري كه متوسط سرانه آب قابل دسترس آن كمتر 1700 متر مكعب باشد در وضعيت خطرناك قرار دارد. چنانچه اين مقدار كمتر از 1000 متر مكعب در سال براي هر نفر باشد آن كشور در وضعيت كمبود آب به سر مي برد. با توجه به اين شاخص سازمان ملل متحد در سال 1990 وضعيت آبهاي قابل دسترس كشورهاي جهان را مورد بررسي قرارداد و از ميان كشورهاي خاورميانه تعداد 11 كشور[2] در اين ليست قرار داشتند. پيش بيني‌ مي شود تا سال 2025 و در صورت تداوم وضعيت موجود كشورهاي مصر,اتيوپي،ايران, ليبي, مراكش, عمان و سوريه نيز به اين ليست خواهند پيوست.

[1] -گفتني است 1263 رودخانه با حوضه هاي آبخيز  وسيع در جهان وجود دارد كه ميان دو يا چند كشور در جريان است  مساحت اين حوضه هاي مشترك 45.3 درصد از خاك كره زمين را در بر مي گيرد. در كشورهاي عربي و خاور ميانه  بيش از 60 درصد منابع آب سطحي را رودخانه هاي مشترك تشكيل مي دهد كه از اين نظر منطقه پرتنشي براي آب به حساب مي آيد بحراني ترين مشكل اختلاف بين كشور مصر، اردن ، فلسطين و لبنان با رژيم صهونيستي اسرائيل است. ميتوان گفت يكي از اهداف رژيم صهيونيستي در جنگ ناجوانمردانه يك ماهه اخير  براي رساندن خود به رودخانه ليتاني در جنوب لبنان گذشته از اهداف نظامي خود، شايد سيطره بر منابع آبي اين منطقه باشد چرا كه قبلا نيز براي سيطره بر دو رودخانه ليتاني و حسباني به جنوب لبنان با همين هدف حمله كرده است. 

[2] - اين كشورها شامل: كويت, اردن, قطر, الجزاير, تونس, رژيم صهيونيسيتي, فلسطين, يمن, امارات متحده عربي, عربستان و بحرين است