تعیین وضعیت کیفیت آب رودخانه های مناطق مورد مطالعه برای مصارف مختلف :

1- کیفیت از نظر کشاورزی:

عناصر شیمیایی آب رودخانه ها بطور معمول از طریق ایستگاههای وزارت نیرو و توسط سازمانهای اب منطقه ای استانهای مربوطه اندازه گیری می شود. از نظر کشاورزی چند عامل مهم در جداول اندازه گیری کیفیت آب وزارت نیرو وجود دارد که بشرح زیر مورد بررسی قرار مي گيرد.

-نسبت جذب سديم )1((SAR):

نسبت جذب سديم از فاكتورهاي تعيين كننده كيفيت آب براي مصارف كشاورزي است كه به 4 كلاس S4, S3, S2,S1 تقسيم‌بندي مي‌شوند.

S1: نشان دهنده ميزان كم سديم در آب بوده و براي آبياري بسياري از گياهان مناسب است.

S2: مقدار سديم در اين كلاس متوسط است و براي آبياري در خاكهاي با بافت نسبتاً درشت مناسب مي‌باشد.

S3: نشان دهنده ميزان زياد سديم در آب است و خاكهايي كه با اين گونه آبها آبياري مي‌شود معمولاً زهكشي مي‌شوند.

S4: مقدار سديم در اين كلاس بسيار زياد است و براي بعضي از گياهان آنهم در شرايط ويژه آبياري صورت مي‌گيرد. دامنه تغييرات SAR براي اين طبقه‌بندي از صفر تا 15 ميلي‌گرم در ليتر در نظر گرفته مي‌شود

 - درصد سديم محلول )2((SSP) و درجه قليائيت (3)(RSC)

دو فاكتور فوق از ديگر عوامل تشخيص آب از نظر قابليت استفاده در كشاورزي است. اين دو عامل در جدول اندازه‌گيري كيفيت آب وزارت نيرو وجود ندارد اما عناصر مورد نياز براي محاسبه مقدار آنها در جداول كيفيت آب وجود دارد كه مي‌توان براي محاسبه مقادير اين دو عامل، از آنها  استفاده كرد. مقدار( RSC) (كربنات سديم باقيمانده) براي آبياري نبايد از 5/2 ميلي اکی والانت بر ليتر بيشتر باشد و مقدار SAR از اين نظر نيز به 5 دسته عالي (كمتر از 20)، خوب (40-20)، قابل قبول (60-40)، مشكوك (80-60) و بد (بيشتر از 80) تقسيم مي‌شوند.

- هدايت الكتريكي عصار اشباع خاك (EC):

 اين عامل در جداول كيفيت آب وزارت نيرو اندازه‌گيري مي‌شود و آبهاي مورد استفاده در كشاورزي از اين نظر به 4 كلاس C1 يا عالي (EC كمتر از 250 ميكروموس بر سانتي‌متر)، C2 يا خوب (750-250)، C3 يا قابل قبول (2250-750) و C4 يا مشكوك (EC بيشتر از 2250 ميكروموس بر سانتي‌متر) طبقه‌بندي مي‌شوند. لازم به ذكر است در بعضي از منابع اين طبقه‌بندي به 5 گروه تقسيم شده است كه EC بيشتر از 3000 ميكروموس بر سانتيمتر را در طبقه بد قرار داده‌اند براي مقدار C4 نيز تغييرات EC را بين 2000 تا 3000 در نظر گرفته‌اند.

-طبقه‌بندي ويل كوكس (Wilcox):

ويل كوكس با از استفاده از مقادير SAR و EC‌ دياگرامي تهيه كرده است كه در مطالعات كيفيت آب براي طبقه‌بندي آب از نظر كشاورزي از آن استفاده مي‌شود. با استفاده از دياگرام مذكور آبها از نظر كيفيت به 4 كلاس طبقه‌بندي مي‌شوند.

-  آبهاي خيلي خوب كه در آنها EC‌ كمتر از 250 ميكروموس بر سانتي‌متر است و در كلاس C1S1 قرار دارند.

-  آبهاي خوب كه مربوط به يكي از كلاسهاي C2S1و C2S2و C1S2 مي‌باشند.

-  آبهاي با كيفيت متوسط كه مربوط به يكي از كلاسهاي C3S3و C1S3و C2S3و C3S1و C3S2 بود و براي آبياري زمين‌هاي درشت بافت با زهكشي خوب، مناسب است.

- ساير كلاسهاي موجود در دياگرام در رديف آبهاي نامناسب قرار مي‌گيرند كه فقط در شرايط خاصي مي‌توان از آنها استفاده كرد (خاكهاي با بافت درشت با زهكشي زياد و گياهان مقاوم شوري).

(1) Sodium udsorption ratio

(2) Soluble Sodium Percentage

(3) Residua sodium carbonate