تعاریف

انتشار گرد و غبار به صورت وقایعی پراکنده و گاه و بیگاه که در اندازه ، زمان و غلظت ذرات متفاوت است در جو زمین رخ می دهد. حوادث گرد و غبار معمولا بر حسب میزان اثرات آنها بر روی افق دید دسته بندی می شوند. گرد و غبار وزشی[1]  به وضعیتی گفته می شود که گرد و خاک در شعاع دید ناظر مشاهده می شود اما قابلیت دید تا کمتر از 1000 متر نیست؛ در توفان گرد و غبار[2] کاهش دید به کمتر از 1000 متر می رسد؛ در گرد و غبار اتفاقی[3] کاهش دید به کمتر از 11 کیلومتر می رسد (میدلتون 1997). گرد و غباری که  از وسایل مکانیکی ، مانند عبور و مرور در جاده خاکی یا عملیات استخراج معادن بوجود می آیند، به نام گرد و غبار زود گذر[4] شناخته می شود. گرد و غبار شیطان[5]  هم گرد و غباری است که دوام زیادی ندارد و بصورت ستونی محلی است که فاصله زیادی طی نمی کند.

  نقش زیست محیطی و اثرات گرد و غبار

گرد و غبار بسته به بزرگی رویداد، مواد شیمیایی همراه و فاصله ای که طی می کند، از هر دو جنبه مثبت و منفی، نقش مهمی در محیط زیست بازی می کند. این اثرات را می توان به دو زیرمجموعه تقسیم کرد آنهایی که عمدتا محلی هستند و آنهایی که در مقیاس منطقه ای یا جهانی تشکیل می شوند. در مقیاس محلی ، گرد و غبار ضمن تحت تاثیر قرار دادن خاک، صیقل دادن سطوح بیابانی ، شکل گیری سنگ فرشهای بیابانی بر فتوسنتز گیاهان بویژه برای گیاهانی که برگهای کرکدار دارند نیز اثرات (سوئی) دارد؛ همچنین این پدیده سبب حوادث و سوانح هواپیماها، خودروها  و توسعه مسایل و مشکلات وسایل نقلیه موتوری (ماشین آلات) ، کاهش ارزش املاک و مشکلات تنفسی جوامع انسانی و حیوانی می شود. در مقیاس منطقه ای یا جهانی ، اکوسیستم های قاره ای و دریایی، آب و هوای کره زمین، کیفیت هوا و ميدان دید از این پدیده متاثر می شوند.       ....ادامه دارد.....


[1]- Blowing dust

[2]-dust storms

[3] -dust events

[4]- fugitive dust

[5]- dust devil