منابع طبیعی

- مدلهاي ‌عملياتي ‌نفوذ: مدلها معمولاً مفاهيم ‌ساده ‌شده‌اي ‌را كه ‌شدت ‌نفوذ يا حجم‌ تجمعي ‌نفوذ را پيش‌ بيني ‌مي‌كنند، براي ‌كاربردهاي ‌ميداني‌ بكار مي‌گيرند. فرض‌ بر اين ‌است ‌كه ‌استغراق ‌سطحي‌ زماني‌ شروع‌ مي‌شود كه ‌شدت ‌بارندگي ‌بيشتر از شدت ‌نفوذ است. (1993) Maidment  اين ‌مدلها را به ‌سه‌ دسته ‌مدلهاي ‌بارش ‌اضافي‌، تجربي‌، و تئوري‌ تقريب ‌دسته ‌بندي ‌كرده ‌است‌ كه ‌شرح ‌آنها در پي ‌مي‌آيد.

 1- مدلهاي ‌بارش ‌اضافي‌(Rainfall Excess Models) :

اساس ‌اين‌ روشها بر پايه ‌ميزان ‌نفوذ قرار دارد.يكي ‌از مفروضات ‌روش‌هاي ‌نفوذ اين‌ است‌ كه‌ رواناب ‌حاصله ‌از هر رگبار، عبارت ‌از تفاضل‌ بارش ‌و مجموع‌ كاهش ‌هاي‌ هيدرولوژيكي‌ مي‌ باشد.از آنجا كه ‌در طول ‌يك ‌رگبار مجموع‌ مقادير كاهش‌هاي ‌فوق ‌بجز نفوذ ناچيز مي‌باشد بنابراين‌ مطالعه‌ ميزان ‌رواناب ‌را ميتوان ‌به‌ بررسي‌ بارش‌ و نفوذ محدود كرد معمولاً ظرفيت‌ نفوذ براي‌ هر حوضه، با زمان ‌و مكان ‌تغيير مي‌كند. تغييرات ‌مكاني‌ آن‌ به ‌علت ‌اختلافات ‌موجود در نوع ‌خاك‌، كاربري ‌اراضي‌ و پوشش‌ گياهي ‌خاص‌ حوضه‌ است‌.براي‌ خنثي ‌كردن ‌اثرات ‌اين ‌اختلافات ‌ميتوان‌ حوضه‌ را به‌ زير حوضه‌هاي ‌كوچكتري‌، كه ‌نوع‌ خاك ‌و پوشش‌ گياهي ‌آنها تقريباً يكنواخت‌ باشد، تقسيم ‌كرد. در اين گونه مواقع مدلهاي توزيعي هيدرولوژيكي از اهميت بسزايي برخوردار خواهند بود. معمولا تغييرات‌ زماني ‌ظرفيت ‌نفوذ ناشي ‌از وجودشرايط مختلف‌رطوبتي‌حوضه‌مي‌باشند.به‌عنوان‌ مثال‌، ظرفيت ‌نفوذ اوليه ‌حوضه‌ تابعي ‌از شرايط رطوبتي ‌حوضه ‌است ‌و ميتوان ‌آنرا با استفاده ‌از رطوبت ‌و يا شاخصهاي ‌بارندگي ‌قبلي ‌حوضه‌ تخمين ‌زد.

چندين ‌روش‌ براي ‌برآورد بارش‌ اضافي ‌ارائه ‌شده ‌است‌ كه‌ عمومي‌ ترين‌ آنها مدلهاي ‌شاخص‌ نفوذ (Index Model) و مدل ‌رواناب ‌شماره ‌منحني‌(Curve number) مي‌باشد.

۱-۱- مدلهاي ‌شاخص‌ نفوذ: مدلهاي ‌شاخص‌، روشهاي ‌نسبتاً ساده‌اي ‌هستند كه ‌در صورت‌ وجود داده‌هاي ‌بارش‌ و رواناب‌ كاربرد مفيدي‌ دارند معروفترين ‌آنها شاخص‌ نفوذ  وW است‌.

۱-2- مدل‌ رواناب SCS :  سازمان ‌حفاظت‌ خاك ‌آمريكا (U.S. Soil Conservation Service) براي ‌پيدا كردن‌ مــقدار بـارندگي ‌اضـافي (Rainfall Excess) ‌روشي‌ را ارائـه ‌نـموده ‌است‌ كه ‌بـراي ‌تعيين ‌ارتفاع ‌آن‌ در حوضه‌هاي ‌آبخيز نيازمند اطلاعاتي‌ در مورد نوع ‌گروه ‌خاك‌ ،نوع ‌پوشش‌ گياهي‌، شرايط هيدرولوژيكي ‌حوضه‌ و شرايط رطوبتي ‌آن ‌قبل‌ از وقوع‌ بارندگي ‌مي‌باشيم‌. اين ‌روش در اکثر کتابهای هیدرولوژی موجود است و نیازی به ارایه ان در این پست نمی باشد