"بررسي اثر پوشش گياهي در كاهش سيلخيزي حوضه هاي آبخيز"

عنوان فوق طرح تحقیقاتی جدیدی است که در صورت تصویب، اجرای آن از سالجاری شروع می شود. و این هم چکیده آن
افزايش جمعيت، همراه با ضعف برنامهريزي براي بهرهوري از زمين سبب شده است تا جنگلها و مراتع به زمين زراعتي تبديل شوند و در نتيجه آب كمتري در بالادست رودخانهها به زمين نفوذ كرده و سريعتر به طرف دشت جريانپيدا كند. به اين ترتيب سيلها فراوانتر، شديدتر و ناگهانيتر شده و مردم بيشتري از سيلهاي شديدتري آسيب ميبينند. مضافا اينكه فزوني و جاري شدن سيلابهاي مخرب بويژه در مناطق خشك و نيمه خشك كه يكي از پيامدهاي جدي بيابان زايي بشمار مي رود در حالي صورت مي گيرد كه مناطق پايين دست حوضه هاي آبخيز همواره با افت سطح آبهاي زيرزميني، تنزل كمي و كيفي آب، نشست زمين و تداخل سفره هاي آب شور و شيرين همراه است. اين علائم به تنهايي يا با هم بطور واضح و روشن بروز پديده بيابان زايي را در هر ناحيه نشان مي دهد. با شناسايي مناطق سيل خيز و ارايه راهكارهاي نفوذ سيلاب در اراضي مستعد بالادست ضمن كمك به تغذيه طبيعي آبخوانها در سراب حوضه از پيشروي آبهاي شور و آغشته به املاح گچ و نمك به آبخوانهاي پاياب حوضه و اراضي اطراف كه سبب ته نشين شدن رسوبات آلوده و مآلا منشآ پايان ناپاپذير خاك و ماسه هاي نمكدار به مناطق اطراف خود مي شوند، جلوگيري مي شود. از اين رو يك راهكار اساسي براي مهار بيابان زايي جلوگيري از بروز سيلابهاي مخرب مناطق بالادست حوضه هاي آبخيز است موضوعي كه تا كنون در بخش هاي اجرايي و بعضا تحقيقاتي كمتر بدان توجه شده است. مسلما براي پيشگيري و مهار سيلاب بايد در درجه اول مناطقي كه پتانسيل بالايي در توليد سيل دارند شناسايي شده و سپس راهكارهاي تخفيف سيلاب ارايه شود. در تحقيق حاضر علاوه بر ارايه روشي براي شناسايي مناطق خطرساز از نظر سيلخيزي كه بطور مشروح در روش تحقيق آمده است، بــراي بـررسي ميزان تاثير گذاري پوشش گياهي در سطح زيرحوضه ها نيز بطريق فوق و با تغييرنوع و درصد تراكم پوشش گياهي (و در صورت امكان كاربريهاي مختلف زراعي) به دفعات مختلف و در مناطق خطرساز، هيدروگراف سيلاب در مدل مربوطه شبيه سازي مي شود و هر بار تاثير آنها در محل بالاترين دبي سيل حوضه محاسبه مي شود و بدين وسيله مناسب ترين و بهينه ترين نوع و تراكم پوشش گياهي/كاربري، براي كاهش سيلاب حوضه تعيين مي شود. در صورت امكان برآورد تقريبي حجم آبي كه از طريق اين سيلابها از دسترس خارج مي شود نيز مطالعه خواهد شد
واژههاي كليدي: سيلخيزي، پهنه بندي، بيابانزايي، پوشش گياهي، حوضه آبخيز
محمدخسروشاهی هستم، دکتری اقلیم-هیدرولوژی از دانشگاه تربیت مدرس و کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری از دانشگاه تهران، نیمی از عمر خدمتی خود را در سازمان جنگلها, مراتع و آبخیزداری کشور ( در زمینه مهار بیابانزایی, آبخیزداری و آموزش منابع طبیعی) سپری کرده ام و از سال 1374 در موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع كشور به عنوان یک عضو هیات علمی مشغول بکارم. هدف از راه اندازی این وبلاگ، انتشار آموخته های علمی و عملی در طول چهار دهه کار اجرایی-آموزشی و تحقیقاتی برای استفاده کارشناسان، محققان و دانشجویان عزیز دانشگاه ها است