منابع طبیعی

براي اين مطالعه كليه مطالعات خاك در فازهاي مختلف اجمالي، نيمه تفضيلي و تفضيلي و همچنين كليه تحقيقات و بررسيهاي انجام شده به انضمام نقشه هاي موجود درنواحي مختلف استان تا حد امكان از منابع مختلف اطلاعاتي جمع آوري شد كه از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد:

ــ مطالعات قابليت اراضي حوزه آبخيز دماوند

ــ مطالعات مختلف مؤسسه تحقيقات خاك و آب در مناطق مختلف استان تهران

ــ مطالعات خاك جنوب استان تهران

ــ تعيين و بررسي سريهاي خاك جنوب استان تهران

ــ مطالعات خاكشناسي حوزه آبخيز كرج

ــ مطالعات خاكشناسي حوزه آبخيز لتيان و غيره

3-9-1- بررسي و برداشت اطلاعات

                با توجه به وجود اطلاعات بسيار مختلف با سطوح بسيار متفاوت در استان تهران، كه مطالعات مختلف با اهداف متفاوتي انجام شده اند، گزينش از كليه اطلاعات موجود بعمل آمد، و اطلاعات مؤسسه تحقيقات خاك و آب با توجه به كامل بودن و دقيق بودن در اولويت اول قرار گرفت. بنابراين كليه اطلاعات مؤسسه مذكور در استان تهران جمع آوري شد كه به شرح ذيل ميباشد:

ــ مطالعات 1:250000 قابليت اراضي استان تهران و نقشه قابليت اراضي استان تهران كه توسط آقاي مهندس ملازاده انجام گرفته است.

ــ مطالعات تعيين سري خاكهاي دشت ورامين و جنوب استان تهران

ــ مطالعات خاكشناسي دشت ورامين

                با توجه به پوشش كامل مطالعات مذكور در كل استان تهران، بخصوص نواحي جنوبي كه داراي شرايط نزديكتر به منطقه بياباني دارد. كارهاي مطالعاتي در اين قسمت شروع گرديد.

ــ تهيه نقشه هاي مذكور و وارد كردن اطلاعات داخل سيستم GIS

ــ تهيه و تدوين و تكميل نيمرخ خاكها و مذكور داخل جداول

ــ بدست آوردن عوامل محدود كننده خاكها در پروفيلهاي مختلف شامل: قليائيت، گچ، مقدار سنگريزه و قلوه سنگ، عمق خاك و غيره.

ــ پس از وارد كردن اطلاعات به سيستم و تعيين محدوديتهاي مذكور براي هر محدوديت نقشه اي ترسيم گرديد. كه در نهايت نقشه بيابان با توجه به محدوديتهاي عنوان شده تدوين گرديد. بدين صورت كه هر نقطه‌اي داراي خصوصيت ها و محدوديتهاي ذكر شده باشد. جزو مناطق بياباني ميباشد.

3-9-2- منابع و قابليت اراضي استان تهران در داخل محدوده مورد مطالعه از سمت دشت به سمت ارتفاعات

3-9-2-1- واحد اراضي 6.1

                واحد مذكور از حوالي درياچه حوض سلطان در منتهي‌اليه جنوبي استان تهران شروع مي‌شود.

                اراضي مسطح و پست شور اطراف چالابهاي كويري با شيب بسيار كم كه كمتر از 5/0 درصد مي‌باشد. خاكهاي بسيار عميق با بافت سنگين تا خيلي سنگين و شوري بسيار زياد Sodic glogic Solonchaks با گياهان طبيعي مقاوم به شوري همراه با بوته‌هاي گز پراكنده، مي‌باشد.

3-9-2-2- واحد اراضي 7.1

                واحد مذكور در نواحي جنوبي استان و دشتهاي سيلابي واقع شده كه بدليل شيب كم و جريانهاي فصلي و اتفاقي داراي وضعيت خاص است. ناحيه مذكور حد فاصل بين درياچه حوض سلطان و درياچه نمك واقع شده است.

                دشتهاي سيلابي مسطح با تعداد بسيار زياد آبراهه كم‌عمق و شوري و قليائيت بسيار زياد. خاكهاي اين واحد داراي بافت سنگين و پوسته‌هاي نمكي يا شوري و قليائيت زياد است كه در روش فائو Sodic glagic Solonchaks ناميده مي‌شود. داراي پوشش كم و پراكنده گياهان مقاوم به شوري مي‌باشد.

3-9-2-3- واحد اراضي 9.1

                باپراکندگي نسبتاً كم در شمال واحد اراضي 6.1 واقع شده است.آبرفتهاي بادبزني شكل بالايي با مقدار بسيار زياد سنگريزه و پستي و بلندي متوسط با شيب 1 تا 3% داراي خاكهاي خيلي كم‌عمق تا كم عمق مطبق با بافت متوسط بر روي سنگريزه Lithic Leptosols Calcaric Regosols and Flavisols داراي نباتات مناطق استپي و بوته‌اي با پراكندگي زياد مي‌باشد.

3-9-2-4- واحد اراضي 8.1

                واريزه‌هاي بادبزني شكل سنگريزه‌دار با تعدادي پستي و بلندي و آبراههاي كم‌عمق با شيب 5-1 درصد داراي خاكهاي كم‌عمق تا نيمه عميق سنگريزه‌دار كه در بعضي قسمتها بر روي طبقه تمركز گچ و آهك قرار گرفته است.

Calcaric and Gypsic Regosols داراي پوشش گياهي كم تا متوسط است.

3-9-2-5- واحد اراضي 8.2‌

                واريزه‌هاي باد بزني شكل سنگريزه‌دار با پستي و بلندي كم و مقدار متوسط سنگريزه و مقدار كم آبراهه‌اي كم عمق با شيب 2تا3درصد داراي خاكهاي نيمه عمق تا عميق با بافت متوسط تا سنگين با مقدار متوسط سنگريزه. Calcaric Regosols

3-9-2-6- واحد اراضي 2.4

                سطح وسيعي از اراضي مارني استان كه در جنوب آن است را تشكيل مي‌دهد و بعنوان بدلندها معروف است. تپه‌هاي كم‌ارتفاع همراه با بقاياي فلاتها با بررسيهاي بسيار زياد متشكل از مواد سست مارنهاي آهكي و رسي گچي نمكي (اراضي مخروبه) شيب 20تا30درصد داراي خاكهاي كم‌عمق بسيار شور با بافت سنگين، Calcoric and Gypsic Regosols كه در بعضي قسمتها داراي تمركز گچ مي‌باشد.

3-9-2-7-واحد اراضي 5.1

                دشتهاي آبرفتي نسبتاً مسطح بوجود آمده از رسوبات رودخانه‌هاي كرج، جاجرود و دماوند شيب 1تا5 درصد داراي خاكهاي عميق با بافت لومي سيلتي تا رس شني سيلت دارمي باشد.

Calcaric Flavisals

Calcaric Regosols

3-9-2-8- واحد اراضي 7.2

                دشهاي سيلابي نسبت مسطح با مقدار كمي پستي و بلندي و تعداد متوسط آبراهه‌هاي كم‌عمق و شوري زياد خاكهاي عميق و شور با بافت متوسط تا سنگين مي باشد. Haplic Solonchak

3-9-2-9- واحد اراضي 4.1

                دشتهاي دامنه‌اي با شيب بسيار ملايم كه از مواد سخت و نرم كوههاي اطراف بوجود آمده است با شيب 1تا2درصد داراي خاكهاي عميق با بافت لومي رسي تا رسي و بدون سنگريزه كه اكثراً تحت كشت گياهان آبي است. Calcaric Cambisols (yermic phase)

3-9-2-10- واحد اراضي 4.2

                دشتهاي دامنه‌اي و آبرفتهاي بادبزني شكل نسبتاً مسطح عموماً بدون سنگريزه با شيب ملايم 5/0تا1درصد خاكهاي عميق با بافت رس شني همراه با سيلت كه در بعضي قسمتها با مقداري سنگريزه همراه است. Calcaric Cambisols (Salire Phase)

3-9-2-11-واحد اراضي 1.4

                كوههاي كم‌ارتفاع تا نسبتاً با بريدگيهاي بسيار زياد (فرسايش يافته) متشكل از سنگهاي گچي و نمكي و مارنهاي الوان رسي و آهكي شيب 30تا6 درصد خاكهاي كم‌عمق كه بر روي مارنهاي گچي، نمكي و آهكي قرار گرفته است.

Lithic Leptosols

Cypsic Regosols

Calcaric Regosols

3-9-2-12-واحد اراضي 9.2

                بعد از اراضي 4.1 دشتهاي دامنه‌اي و اراضي 9.1 و 9.2 ديده مي‌شود.آبرفتهاي بادبزني شكل رودخانه‌اي با مقدار متوسطي سنگريزه خاكهاي عميق با بافت شني رسي و مقدار متوسط سنگريزه داراي نباتات مناطق استپي با پراكندگي زياد مي باشد.

Calcaric Regosol (yermic Phase (

3-9-2-13- واحد اراضي 1.2

                كوههاي مرتفع با قلل مدور متشكل از سنگهاي نرم آهكي ـ ماسه‌اي و كنگلومرا شيب 60-90% خاكهاي كم‌عمق يكنواخت در قلل و نيمه عميق سنگريزه‌دار در دامنه‌ها.

Lithic Leptosols

Calcaric Regosols

                واحدهاي اراضي 3.1 و 4.3 نيز به صورت پراكنده وجود دارند.

3-9-2-14 ) واحد اراضي 1.1

                كوههاي بسيار مرتفع عموماً با قلل مضرس متشكل از سنگهاي سخت آهكي ـ ماسه‌اي ـ شيل‌ ـ كنگلومرا و بعضاً آذرين با شيب 60 تا بيش از 100% عموماً بدون پوشش خاكي و يا با خاكهاي بسيار كم‌عمق تا كم عمق سنگريزه‌دار با بافت متوسط تا سنگين.

Lithic and Eutric Leptosols

Calcaric Regosols

با تشکر از آقای مهندس حسینب مجری زیر طرح استانی