روند تغييرات دماي متوسط سالانه در تعدادي از ايستگاههاي سينوپتيك كشور

همزمان با اتمام گزارش نهايي پروژه تحقيقاتي " بررسي علل افزايش و تشديد سيل در ايران" برخي نتايج جنبي اين طرح تحقيقاتي قابل توجه است. از آنحا كه طرح تحقيقاتي مذكور در 7 حوضه آبخيز از 7 استان كشور ؛ فارس (حوضه مهارلو )، تهران (حوضه طالقان)، خراسان (حوضه کارده)، گلستان (حوضه گرگانرود)، لرستان (حوضه تيره )، هرمزگان (حوضه میناب) و آذربايجان شرقي (حوضه صوفی چای) انجام شده است لذا به منظور تحليل روند تغييرات دما در اين نواحي، آمار چند ايستگاه سينوپتيك مرتبط با محل اجراي طرح مورد بررسي قرار گرفته است

استان فارس- ايستگاه سينوپتيك شيراز:

بررسي آمار دماي متوسط روزانه ايستگاه سينوپتيك شيراز در طول 55 سال (2005-1951) نشان مي دهد كه روند عمومي دما در اين منطقه از كشور بسمت گرم شدن پيش مي رود (شكل1). دسته بندي دوره هاي دهساله آمار اين ايستگاه نشان مي دهد كه در 4 دهه منتهي به سال 2000 ميلادي، دهه آخر نسبت به دهه 1960 حدود 1.3 درجه سانتيگراد گرمتر شده است (شكل 2).

 روند تغييرات دما در ايستگاه شيراز طي 50 سال گذشته

استان آذربايجان شرقي - ايستگاه سينوپتيك تبريز

بررسي آمار ايستگاه سينوپتيك تبريز در طول 55 سال (2005-1951) نشان مي دهد كه روند دماي متوسط روزانه اين منطقه از كشور يكسويه نيست. بطوريكه دهه 60 ميلادي نسبت به دهه 50 حدود 0.6 درجه گرمتر شده اما پس از آن در طول 20 سال بعدي با كاهش 0.1 درجه سانتيگراد نسبت به دهه فبلي روند تقريبا ثابتي را طي كرده و مجددا در دهه منتهي به سال 2000 ميلادي حدود 0.6 درجه سانتيگراد گرمتر شده است (شكل4 و 5).

استان لرستان - ايستگاه سينوپتيك خرم آباد

 بررسي دماي متوسط روزانه 55 ساله (2005-1951) ايستگاه سينوپتيك خرم آباد نشان مي دهد كه تغييرات دمايي در اين ايستگاه حركت سينوسي داشته است بطوري كه پس از اوجي تقريبا 1.5 درجه اي در اواخر دهه 1960 نسبت به دهه 50 ميلادي، مجددا در دو دهه بعدي با روندي نزولي مواجه شده است. بصورتي كه دهه 1980 نسبت به دو دهه قبلي 3 درجه سردتر شده است و سرانجام در دهه منتهي به سال 2000 ميلادي گرايش به گرم شدن پيدا كرده است (شكل 5 و 6)

 

 استان هرمزگان- ايستگاه سينوپتيك بندرعباس

اين منطقه ساحلي نيز  در طول 40 سال گذشته (2005-1963) فراز و فرودي را طي كرده است بطوريكه از 27.4 درجه در دهه اول به 26.4 درجه در دهه سوم تنزل پيدا كرده و  در دهه فعلي تقريبا روندي صعودي يافته است (شكل 7 ).

 استان خراسان - ايستگاه سينوپتيك مشهد

بررسي آمار ايستگاه سينوپتيك مشهد در طول دوره (2005-1951) نشان مي دهد كه روند كلي دماي متوسط روزانه اين منطقه از كشور پس از دهه اول همواره بسوي گرم شده پيش مي رود. بطوريكه در طول 4 دهه منتهي به سال 2005 تغييرات دما همواره روندي صعودي داشته است (شكل8).

 

استان گلستان- ايستگاه سينوپتيك گرگان

تغييرات دماي روزانه در ايستگاه گرگان بر خلاف مشهد در طول دوره مورد مطالعه (2005-1951) روندي نزولي داشته است و به جز دهه منتهي به سال 2005 كه با اندكي افزايش دما رو به رو شده است در طول 4 دهه قبلي همواره رو به سرد شدن بوده است. بررسي دما در دهه اخیر نشان مي دهد كه در حال حاضر دماي اين ناحيه از كشور رو به گرمي نهاده بطوريكه نسبت به دهه ماقبل خود حدود يك درجه گرمتر شده است.

 استان تهران- ايستگاه سينوپتيك مهرآباد

بررسي آمار ايستگاه سينوپتيك مهرآباد در طول دوره 55 ساله (2005-1951) نشان مي دهد كه روند كلي دماي متوسط روزانه اين ايستگاه همواره بسوي گرم شدن پيش مي رود. بطوريكه در طول 50 سال گذشته ميانگين دما حدود 2.2 درجه سانتيگراد گرمتر شده است.

 

روند تغييرات دما طي 20 سال گذشته (2005-1986)

بررسي تغييرات دماي متوسط سالانه در تعدادي از ايستگاههاي كشور كه مورد مطالعه قرار گرفته است نشان مي دهد كه در طول 20 سال گذشته روند كلي دما رو به گرم شدن است و در كليه ايستگاهها بلا استثنا دماي هوا از حداقل 0.64 در ايستگاه بندرعباس تا حد اكثر 1.78  درجه سانتيگراد در ايستگاه كرج افزايش يافته است.