آيا استفاده از پتانسيل بالاي انرژي خورشيدي در ايران دست يافتني است
سرانجام با پيگيري مستمر دوست خوبم مهندس درویش جلسه سخنراني آقاي مهندس پيمان كنعان، مدير دفتر انرژي خورشيدي سانا (سازمان انرژيهاي نو ايران) در تالار اجتماعات مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور در تاريخ 10/4/87 برگزار شد. اگر چه ضرورت استفاده از انرژي لايزال خورشيدي موجود در بيابانهاي ايران بطرق مختلف بارها و بارها به زبان امده که نمونه ای از ان را در اینجا و اینجا می توانید ببینید اما كاربردهاي متعدد استفاده از اين انرژي كه در سخنراني امروز اقاي مهندس كنعان عنوان شد اطلاعات بسيار مفيد و كاملتري را در اختيار من و سايرين قرار داد. اما اين سخنراني حاشيه هاي جالب ديگري هم داشت كه لازم مي دانم به انها اشاره كنم
- خبر خوشحال كننده و نويد بخش اقاي دكتر فرحپور معاون محترم پژوهشي موسسه مبني بر مطرح كردن موضوع استفاده از انرژي خورشيدي توسط وزير جهاد كشاورزي در هيات دولت براي من نه خوشحال كننده بلكه جاي سئوال داشت البته از اين بابت بايد از اقاي مهندس اسكندري به جاي خود تشكر هم كرد اما تعجب از اين است كه اين موضوع چرا بايد از طريق وزير جهاد كشاورزي در هيات دولت طرح شود مگر بالاترين مقام متولي اين كار كسي جز وزير نيرو است و يا مگر اطلاعات وزير نيرو در اين مورد كمتر از وزير جهاد كشاورزي است پس چرا اين كار بلكه خيلي پيش تر از طرف وزارت نيرو مطرح نشده است .
- در پاسخ به سئوالي كه در رابطه با استفاده از اين تكنيك براي چاههاي كشاورزي از اقاي مهندس كنعان كردم ايشان به هدررفت انرژي بسيار زياد چاههاي كشاورزي بدليل فقدان تاسيسات مناسب ابياري اشاره كردند و گفتند اگر در هدررفت آب كشاورزي تصميم درستي گرفته شود آنگاه انرژي استحصال آب نيز كمتر خواهد شد و امكان كاربرد و استفاده از انرژي خورشيدي فراهم مي شود. در اين راستا بايد به اقاي مهندس كنعان يادآوري كنم كه اين اما و اگرها سالهاي سال است كه وجود دارد آنچنان كه گفته مي شود اگر چند هزار خانوار دامدار ساكن در جنگلهاي شمال از اين عرصه خارج شوند سير صعودي تخريب جنگل كم مي شود، اگر تعداد دام موجود در استفاده از مراتع كه اكنون به بيش از سه برابر ظرفيت آن رسده است به كمتر از نصف تقليل داده شود سير قهقهرايي مراتع كند مي شود ، اگر تكليف 190 هزار حلقه چاه عميقي كه در مناطق ممنوعه حفر شده است روشن شود و اگر ميزان كارآيي مصرف آب در بخش كشاورزي كه بهطور متوسط حدود 30 درصد محاسبه ميشود و راندمان توليد محصول كه حدود 0.6 كيلوگرم به ازاي هر متر مكعب اب براورد مي شود اندكي بيشتر شود و اگر كاهش ضايعات محصولات توليدي كشاورزي از مراحل كاشت تا برداشت و باقيمانده ان كه در سفره خانوار به دليل مطلوب نبودن درست مصرف نمي شود از 30درصد فعلي كمتر شود ضمن آنكه از حدود 760 ميليارد تومان ميزان ضايعات سالانه كشاورزي كاسته مي شود دغدغه امنيت غذایی نيز كمتر خواهد بود و انگاه مسلما انرژي كمتري هم براي استحصال آب مورد نياز اين توليدات مصرف مي شد و سرانجام اگر مشکلاتی که بر اثر تصمیمات نادرست ما بوجود می اید به پای دیگران نگذاریم و مشکلات دولت فعلی را به دولت قبلی و چه بسا دولت اینده را به دولت فعلی ربط ندهیم و باور کنیم که همه ایرانی هستیم و دلمان برای ایرانی اباد و ازاد می تپد و لذا در کارها از خرد جمعی استفاده کنیم استفاده از انرژی خورشیدی که سهل است بلکه در تمام موراد پیشتاز خواهیم بود. به هر روی در حال حاضر بايد با وجود اين اما و اگرها كه به اين زودي ها هم حل نخواهد شد كاري كرد و از اين كارمايه انرژي خورشيدي ارزان قبل از اینکه کشور با بحران انرژی مواجه شود استفاده كرد. باید این حقیقت را بپذیریم که منابع فسیلی انرژی مانند نفت و گاز و ذغال سنگ سر انجام روزی تمام خواهد شد و همیشه دلمان به این منابع خوش نباشد دیری نخواهد پایید که بشنویم کشور ها و جزایر همجوار ما در این موضوع هم از ما سبقت گرفته اند.
- و بالاخره خبر مسرت بخش پيشگام شدن موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور براي استفاده عملي از انرژي خورشيدي به منظور تامين برق مورد نياز ساختمانها و تاسيسات در سالجاري حاصل سخنراني اقاي مهندس كنعان بود گامي كه بايد خيلي پيشتر و در وزارت نيرو برداشته مي شود يادمان باشد كه تهران نيز به لحاظ جغرافيايي در قلمرو بيابانهاي ايران قرار دارد و اين حركت موسسه بعنوان متولي تحقيقات بيابان هاي ايران نيز در راستاي اهداف برنامه هاي راهبردي بخش تحقيقات بيابان-سند چشم انداز 20 ساله جمهوري اسلامي ايران صورت مي گيرد
محمدخسروشاهی هستم، دکتری اقلیم-هیدرولوژی از دانشگاه تربیت مدرس و کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری از دانشگاه تهران، نیمی از عمر خدمتی خود را در سازمان جنگلها, مراتع و آبخیزداری کشور ( در زمینه مهار بیابانزایی, آبخیزداری و آموزش منابع طبیعی) سپری کرده ام و از سال 1374 در موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع كشور به عنوان یک عضو هیات علمی مشغول بکارم. هدف از راه اندازی این وبلاگ، انتشار آموخته های علمی و عملی در طول چهار دهه کار اجرایی-آموزشی و تحقیقاتی برای استفاده کارشناسان، محققان و دانشجویان عزیز دانشگاه ها است