منابع طبیعی

بيابان با همه خشونت ظاهري و برخلاف تصور عامه، اگر چه توليدات گياهي اندكي دارد ولي پتانسيل هاي توليدي ديگري در خود نهفته دارد كه اگر به درستي شناخته شده و مورد بهره برداري قرار گيرد در جهت مهار بيابان زايي نيز گامهاي مفيدي برداشته خواهد شد. زمينه مناسب اقليمي و تابش آفتاب در بيشتر مناطق و در اكثر فصول سال همچنين مناطق واجد پتانسيل بالاي باد و قابليت هاي توليد انرژي زمين گرمايي در ايران زمينه لازم و مناسبي براي استفاده و گسترش انرژيهاي نو و پاك را حتي در مناطق بياباني فراهم آورده است هرچند در راه به كارگيري انرژيهاي نو نيز بعضا موانع و مشكلاتي به چشم مي خورد كه يكي از اين موانع وجود نفت ارزان در كشور است از طرفي عدم شناخت انرژيهاي نو و مجهول ماندن مزاياي آن توسط مردم و مسئولين نيز، پرداختن به اينگونه انرژيها را كم اهميت جلوه داده و مانع ايجاد زمينه دستيابي همه جانبه به اين پديده با ارزش شده است. براي رفع اين موانع، بومي كردن انرژيهاي نو و فرهنگ سازي در خصوص استفاده از آن بايد در اولويت هاي اصلي برنامه ريزي كلان كشور قرار گيرد. اينك به شرح برخي از اين قابليت ها پرداخته مي شود:

1- انرژي خورشيدي: گستره وسيع مناطق بياباني برخوردار از شدت مناسب آفتاب[1] براي احداث نيروگاههاي خورشيدي است. قسمت اعظم مناطق بياباني به طور متوسط 4.5 تا 5.2 كيلو وات ساعت بر متر مربع در سطح افقي خورشيد، انرژي خورشيدي دريافت مي كند. از طرفي در اكثر روستا ها براي حمام و پخت و پز از سوخت فسيلي و يا هيزم استفاده مي شود. براي كاستن از ميزان اين سوخت، مي توان از انرژي خورشيدي استفاده نمود. بررسي ها نشان مي دهد چنانچه چهل هزار روستا از روستاهاي كشور به اين سيستم مجهز شوند فقط براي گرم كردن آب مورد استفاده روستاييان، سالانه معادل يك ميليارد و دويست ميليون ليتر نفت صرفه جويي مي شود كه ارزش ريالي آن بالغ بر شصت ميليارد ريال است[2]. سـاده ترين و متداولترين وسيله براي تبديل انـرژي تابشي خورشـيد به گرماي مفيد، استفاده از كلكتورهاي تـخـت خورشـيدي مي باشـد(تصویر۲) كه از آن مي توان براي گرم كردن آب مصرفي و همچنين استفاده در تـهويه مطبوع و بالاخـره تهيه آب گرم يا هواي گرم مورد نياز براي منازل استفاده كرد.

               تصویر ۲ نمونه ای از کلکتورهای تخت خورشیدی

در حال حاضر در برخي از مناطق ايران بطور محدود استفاده از اين نوع انرژي بكار گرفته شده است. لازم بياد آوري است در اكثر مناطق خشک و نیمه خشک چین و بویژه استان هاي بياباني (که مورد بازید بنده نیز قرار گرفته است) برای تامین انرژی گرمایی و سرمایی بطور وسیعی از انرژی خورشیدی استفاده می شود. قسمت اعظم نیازمندیهای شهری نیز از طریق انرژی خورشیدی تامین می شود. این مسئله یکی از اقدامات مهم برای بهبود محیط اکولوژیک، کاهش قطع درختان ، تامین علوفه و کنترل بیابان زایی در مناطق بياباني چين محسوب مي شود. در بسیاری از روستاهای مناطق بیابانی کشور چین وسیله ای شبیه آنتن ماهواره وجود دارد که برای جوش آوردن آب برای مصارف گوناگون از آن استفاده می شود. این بشقاب بزرگ که سطح داخلی آن  آینه کاری شده بصورتی طراحی شده است که نور خورشید را پس از انعکاس در یک نقطه که محل قرار گرفتن ظرف آب است متمرکز میکند(شبیه کاری که ذره بین انجام می دهد)و بدینوسیله پس از مدتی کوتاه آب به جوش می آید(تصویر ۳).

                                                                .......این مطلب ادامه دارد......

 تصویر ۳ : یک وسیله ساده و ارزان برای جوش آوردن آب با استفاده از انرژی خورشید

این هم چند تصویر دیگر مربوط به استفاده از انرژی خورشیدی و بادی برای مصارف مختلف